เวลาไปกดเงินที่ตู้ ATM คุณเคยสังเกตไหมว่าเราจะได้แต่แบงค์ 100, 500, 1,000 บาทเท่านั้น ทั้งๆ ที่ชีวิตประจำวันเราต้องใช้แบงค์ 20 กับ 50 บาทซื้อข้าว ซื้อของตลอด แต่ทำไมตู้ถึงไม่มีให้กด?
หลายคนคิดว่าแบงค์ย่อยขาดตลาด คำตอบจริงๆ ไม่ใช่แบบนั้นเลยครับ มันคือเรื่องของ วิศวกรรมและต้นทุน ล้วนๆ
1. ตู้ ATM มีที่ใส่เงินจำกัด เรียกว่า “คาสเซตต์”
ในตู้ ATM หนึ่งตู้ จะมีกล่องใส่เงินอยู่แค่ 3-4 กล่องเท่านั้น เรียกว่า คาสเซตต์ (Cassette) กล่องหนึ่งจะตั้งค่าให้ใส่ได้แค่แบงค์ชนิดเดียว
ถ้าธนาคารเอาแบงค์ 20 บาทไปใส่ 1 กล่อง ก็เท่ากับต้องเสียพื้นที่ของแบงค์ 1,000 บาทไป 1 กล่องเลย ธนาคารจึงต้องเลือกใส่แบงค์ที่คนนิยมถอนมากที่สุด เพื่อให้ตู้บริการลูกค้าได้นานที่สุด
2. ยิ่งแบงค์เล็ก มูลค่าเงินในตู้ยิ่งน้อย
ลองคิดตามง่ายๆ ใน 1 กล่องใส่แบงค์ได้ประมาณ 2,000 ใบเท่ากัน
- ถ้าใส่แบงค์ 1,000 บาท = มีเงินในกล่อง 2,000,000 บาท
- ถ้าใส่แบงค์ 50 บาท = มีเงินในกล่องแค่ 100,000 บาท
- ถ้าใส่แบงค์ 20 บาท = มีเงินแค่ 40,000 บาท
ตู้เดียวกัน แต่ใส่มูลค่าเงินต่างกัน 50 เท่า! ธนาคารจึงเลือกใส่แบงค์ใหญ่เพื่อให้ตู้ไม่หมดเร็ว
3. กดครั้งเดียว ตู้ต้องจ่ายเป็นปึก เสี่ยงเครื่องพัง
ถ้าคุณกดเงิน 1,000 บาท
- ถ้าจ่ายเป็นแบงค์ 1,000 = จ่ายแค่ 1 ใบ
- ถ้าจ่ายเป็นแบงค์ 500 = จ่าย 2 ใบ
- ถ้าจ่ายเป็นแบงค์ 50 = ต้องจ่ายถึง 20 ใบ
- ถ้าจ่ายเป็นแบงค์ 20 = ต้องจ่ายถึง 50 ใบ!
การที่ตู้ต้องนับและจ่ายแบงค์ออกมาทีละ 20-50 ใบในครั้งเดียว ทำให้เครื่องทำงานหนัก มีโอกาสแบงค์ติด แบงค์ยับ และเครื่องขัดข้องสูงมาก
4. เงินหมดเร็ว = ต้องเติมเงินบ่อย = ต้นทุนพุ่ง
การเติมเงินตู้ ATM 1 ครั้ง ไม่ได้แค่เอาเงินไปใส่ แต่ต้องมีรถขนเงิน พนักงานรักษาความปลอดภัย การตรวจนับ คัดแบงค์เก่า ต้นทุนครั้งละหลายพันบาท
ถ้าตู้ใส่แต่แบงค์ 20-50 บาท เงินจะหมดภายในไม่กี่ชั่วโมง ธนาคารต้องวิ่งมาเติมวันละหลายรอบ ขาดทุนยับแน่นอน การใส่แบงค์ 100, 500, 1,000 บาทจึงคุ้มค่าที่สุด
แล้วอยากได้แบงค์ 20 50 ทำไง? ถ้าต้องการแบงค์ย่อยจำนวนมากจริงๆ ให้ไปแลกที่เคาน์เตอร์สาขาธนาคารได้โดยตรงครับ หรือกดแบงค์ 100 แล้วไปขอแลกที่ร้านค้าได้เลย
สรุปคือไม่ใช่ธนาคารกั๊ก แต่เป็นการบริหารพื้นที่และต้นทุนให้เรากดเงินได้ตลอด 24 ชั่วโมงนั่นเอง
Q: ทำไมตู้ ATM ไม่มีแบงค์ 20 50 บาท?
A: เพราะตู้ ATM มีช่องใส่เงินจำกัดเพียง 3-4 ช่อง หากใส่แบงค์ 20 หรือ 50 บาท จะทำให้มูลค่าเงินรวมในตู้น้อยลง เงินหมดเร็ว ต้องเติมบ่อย ต้นทุนสูง และเพิ่มความเสี่ยงเครื่องขัดข้อง ธนาคารจึงนิยมใส่แบงค์ 100, 500, 1,000 บาท
Q: ตู้ ATM มีแบงค์อะไรบ้าง?
A: ตู้ ATM ส่วนใหญ่ในไทยจะมีธนบัตร 3 ชนิด คือ 100 บาท 500 บาท และ 1,000 บาท บางตู้อาจมีแค่ 2 ชนิดแล้วแต่พื้นที่
Q: ตู้ ATM กดแบงค์ 20 ได้ไหม?
A: ปัจจุบันตู้ ATM ทั่วไปของไทยกดแบงค์ 20 ไม่ได้ แต่บางธนาคารเริ่มมีตู้รุ่นใหม่ที่จ่ายแบงค์ย่อยได้บ้างแล้วในบางสาขาในห้างสรรพสินค้า